Χυμός λεμονιού. Μύθοι και αλήθειες

Χυμός λεμονιού. Μύθοι και αλήθειες

Πρόκειται για μια από τις πιο διαδεδομένες διατροφικές τάσεις των τελευταίων ετών. Διάσημοι το έχουν υιοθετήσει στην καθημερινότητά τους και πολλοί από εμάς τους … κοινούς  θνητούς το ακολουθούμε. Οι εφευρέτες του διατείνονται ότι βοηθά στο αδυνάτισμα, αναζωογονεί, αυξάνει τον  μεταβολισμό, ενώ αν το καθιερώσει κάποιος ως το πρώτο πράγμα που θα κάνει μόλις ξυπνήσει, αποτοξινώνει. Τι από αυτά, όμως, συμβαίνει; Ποια είναι η αλήθεια που κρύβεται πίσω από την κατανάλωση χυμού από λεμόνι;

Το λεμόνι αποτελεί πολύ καλή πηγή βιταμίνης C. Με το στύψιμο ενός ολόκληρου λεμονιού καλύπτεται το 21% των ημερήσιων αναγκών μας σε βιταμίνη C. Περιέχει και ένα σημαντικό μεταλλικό στοιχείο, έναν ηλεκτρολύτη, το κάλιο, ενώ στη φλούδα του, έχει πολύτιμες φυτοχημικές ουσίες, προεξαρχόντων των λιμονοειδών, που παρουσιάζουν ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση.

Για να δούμε όμως ποιοι είναι οι βασικοί ισχυρισμοί υγείας του χυμού λεμονιού .

Αποτοξινώνει. Είναι γνωστό ότι υπάρχουν συστατικά των τροφών που συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία ενζυμικών συστημάτων στο συκώτι. Τα τελευταία, μάλιστα, βοηθούν στην απομάκρυνση επιβλαβών ουσιών από αυτό, μια διαδικασία που  είναι γνωστή ως  «αποτοξίνωση». Κάποια από αυτά τα στοιχεία είναι οι φυτοχημικές ουσίες που υπάρχουν στο λεμόνι και ονομάζονται όπως είπαμε λιμονοειδή, με τη λιμονίνη να είναι η πιο σημαντική. Μολαταύτα,  η λιμονίνη βρίσκεται στη φλούδα του λεμονιού που σημαίνει ότι όταν εμείς το στύβουμε,  προσλαμβάνουμε ελάχιστη από αυτή. Επίσης, δεν υπάρχουν μελέτες που να αποδεικνύουν ότι ακόμη και η προσθήκη λιμονίνης αυτής καθεαυτής  βοηθά στην αποτοξίνωση του οργανισμού.

 Βοηθά στην πέψη. Πράγματι, υπάρχουν κάποιες μελέτες που δείχνουν ότι ο χυμός λεμονιού αυξάνει την έκκριση χολικού οξέος από τη χολή, συνδράμοντας  με αυτό τον τρόπο στην καλύτερη πέψη του προσλαμβανόμενου λίπους. Σε αυτό στηρίζονται οι θεωρίες ότι το λεμόνι «καίει» το λίπος. Είναι χρήσιμο, όμως, να επισημάνουμε  ότι το σώμα μας  διαθέτει μηχανισμούς που η πρόσληψη λίπους ενεργοποιεί τη χολή και εκκρίνει τα χολικά οξέα και άλατα για την πέψη τους, χωρίς να περιμένει το έξτρα λεμόνι  που θα προσλάβουμε. Επιπλέον,  οι μελέτες δεν δείχνουν επιπρόσθετο όφελος από την κατανάλωση του λεμονιού ή του χυμού του.

Συμβάλλει  στην απώλεια βάρους Οι περισσότερες δίαιτες αστραπή ή δίαιτες αποτοξίνωσης όπως αυτοαποκαλούνται, έχουν ως απαραίτητο συστατικό τους το λεμόνι.

Α. Το λεμόνι περιέχει φυτικές ίνες και κυρίως πηκτίνη που είναι ένας πολυσακχαρίτης που ανήκει στις αδιάλυτες φυτικές ίνες,  οι οποίες  έχουν συσχετισθεί με αυξημένο κορεσμό και έλεγχο βάρους. Ωστόσο, το στυμμένο λεμόνι περιέχει ίχνη από αυτά.

Β. Επίσης, έρευνες παρουσιάζουν ότι ορισμένα φυτοχημικά συστατικά στη φλούδα του λεμονιού είναι τα ίδια που συμμετέχουν σε ενζυμικά συστήματα στη β-οξείδωση των λιπαρών οξέων στα μιτοχόνδρια, παράγοντας δηλαδή  ενέργεια από τα λιπαρά. Ωστόσο, αυτό, σε σχέση με το ότι ο χυμός λεμονιού βοηθάει στη διάσπαση λίπους και αδυνατίζει, απέχει παρασάγγας.

Γ. Παρουσιάζει διουρητική δράση. Πράγματι, Το νερό, γενικότερα, προκαλεί διούρηση. Μάλιστα, σε αυτό φαίνεται ότι το κάλιο έχει ακόμα πιο ενεργό ρόλο. Παρόλα αυτά, αυτό ισχύει για όλα τα φρούτα και τα λαχανικά χωρίς το λεμόνι να αποτελεί ιδιαίτερη εξαίρεση.

Έχει αρνητικά η πρόσληψη χυμού από λεμόνι;

Οτιδήποτε είναι πολύ όξινο φαίνεται ότι οδηγεί στην αλλοίωση του σμάλτου των δοντιών και συνεπώς, δημιουργεί μακροπρόθεσμα προβλήματα. Μια καλή σύσταση είναι το μάσημα τσίχλας, καθώς η αυξημένη έκκριση σάλιου ουδετεροποιεί το pH στο στόμα.

Ακόμα, άτομα με στομαχικά προβλήματα (ευαισθησία, γαστρίτιδα κα) καλό θα ήταν να αποφεύγουν ιδιαίτερα όξινα τρόφιμα και ακόμα περισσότερο, τις πρωινές ώρες.

Συμπερασματικά

Το λεμόνι, όπως όλα τα φρούτα, είναι ένα πολύτιμο τρόφιμο που έχει και θα πρέπει να έχει περίοπτη θέση στο διαιτολόγιό μας. Η «θεοποίησή» του και η απόδοση σε αυτό μη πραγματικών ιδιοτήτων μπορεί να παρασύρει ορισμένους σε υπερκατανάλωση , με αποτέλεσμα να προκληθούν αρνητικές διαστάσεις για την υγεία του οργανισμού.

Δρ. Αναστάσιος Παπαλαζάρου,MSc, PhD

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος