Χυμός λεμονιού. Μύθος ή αλήθεια;

Χυμός λεμονιού. Μύθος ή αλήθεια;

Πρόκειται για μια από τις πιο διαδεδομένες διατροφικές τάσεις των τελευταίων ετών. Διάσημοι το έχουν υιοθετήσει στην καθημερινότητά τους και πολλοί, επηρεασμένοι από την «ανίκητη δυναμική του συρμού», το ακολουθούν. Οι εφευρέτες του διατείνονται ότι βοηθά στο αδυνάτισμα, αναζωογονεί, αυξάνει το μεταβολισμό, ενώ αν το καθιερώσει κάποιος ως το πρώτο πράγμα που θα κάνει μόλις ξυπνήσει, αποτοξινώνει. Τι από αυτά, όμως, συμβαίνει; Ποια είναι η αλήθεια που κρύβεται πίσω από την κατανάλωση χυμού από λεμόνι;
Το λεμόνι αποτελεί πολύ καλή πηγή βιταμίνης C. Με το στύψιμο ενός ολόκληρου λεμονιού καλύπτεται το 21% των ημερήσιων αναγκών μας σε βιταμίνη C. Επιπλέον, περιέχει φλαβονοειδή, ουσίες με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, που συμβάλλουν στην εξουδετέρωση των επικίνδυνων ελευθέρων ριζών από το σώμα μας. Περιέχει και ένα σημαντικό μεταλλικό στοιχείο, έναν ηλεκτρολύτη, το κάλιο. Μαζί με άλλους ηλεκτρολύτες, όπως το νάτριο, συμμετέχουν σε πολλές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένων της ομοιόστασης της κυτταρικής μεμβράνης, της μεταβίβασης των νευρικών ερεθισμάτων καθώς και των μυϊκών συσπάσεων. Επίσης, παρέχει μικρές ποσότητες από βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Φυσικά, όπως όλα τα φρούτα, συνιστά καλή πηγή φυτικών ινών, με αποτέλεσμα να εξασφαλίζεται η καλή λειτουργία του εντέρου. Ακόμα, η φλούδα του έχει φυτοχημικές ουσίες, προεξαρχόντων των λιμονοειδών που παρουσιάζουν ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση.

Ισχυρισμοί.
Αποτοξινώνει.
Είναι γνωστό ότι υπάρχουν συστατικά των τροφών που συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία ενζυμικών συστημάτων στο συκώτι. Τα τελευταία, μάλιστα, βοηθούν στην απομάκρυνση επιβλαβών ουσιών. Αυτή η διαδικασία είναι η γνωστή «αποτοξίνωση». Ένα από αυτά τα στοιχεία είναι οι φυτοχημικές ουσίες που υπάρχουν στο λεμόνι και ονομάζονται λεμονοειδη και κυρίως, η λεμονίνη. ΟΜΩΣ, η λεμονίνη βρίσκεται στη φλούδα του λεμονιού και επίσης, δεν υπάρχουν μελέτες που να αποδεικνύουν ότι η προσθήκη λεμονίνης βοηθά στην αποτοξίνωση του οργανισμού.

Βοηθά στην πέψη. Υπάρχουν κάποιες μελέτες που δείχνουν ότι ο χυμός λεμονιού αυξάνει την έκκριση χολικού οξέος από τη χολή, συνδράμοντας στην καλύτερη πέψη του προσλαμβανόμενου λίπους. Σε αυτό στηρίζονται οι θεωρίες ότι το λεμόνι «καίει» το λίπος. Το σώμα μας, όμως, αφενός διαθέτει μηχανισμούς που η πρόσληψη λίπους ενεργοποιεί τη χολή και εκκρίνει τα χολικά οξέα και άλατα για την πέψη τους, αφετέρου οι μελέτες δεν δείχνουν επιπρόσθετο όφελος από την πρόσληψη του λεμονιού ή του χυμού του. Ακόμα, υφίσταται ο ισχυρισμός ότι το κιτρικό οξύ ενισχύει τα οξέα του στομάχου και οδηγεί στην καλύτερη πέψη της τροφής. Αυτό, βέβαια, θα συνέβαινε αν είχε κάποιος υποχλωρυδρία (κατάσταση με μειωμένη παραγωγή οξέων). Μάλιστα, στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνιστάται η επίσκεψη στο γιατρό

Απώλεια βάρους Οι περισσότερες δίαιτες αστραπή ή δίαιτες αποτοξίνωσης όπως αυτοαποκαλούνται, έχουν ως απαραίτητο συστατικό τους το λεμόνι.

Α. Το λεμόνι περιέχει φυτικές ίνες και κυρίως πηκτίνη που είναι ένας πολυσακχαρίτης που ανήκει στις αδιάλυτες φυτικές ίνες που έχουν συσχετισθεί με αυξημένο κορεσμό και έλεγχο βάρους. Ωστόσο, το στυμμένο λεμόνι περιέχει ίχνη από αυτά.

Β. Υπάρχουν μελέτες, κυρίως σε μεγαλύτερης ηλικίας άτομα και όχι σε νεότερα, που δείχνουν ότι η πρόσληψη νερού πριν από το γεύμα μειώνει την ποσότητα της προσλαμβανόμενης τροφής. Επιπλέον, το νερό με γεύση φαίνεται να συμβάλλει στην μεγαλύτερη πρόσληψη νερού κατά τη διάρκεια της ημέρας. Παρόλα αυτά, αυτό συμβαίνει με οπουδήποτε νερό με γεύση και όχι αποκλειστικά με το λεμόνι. Οπότε, καλό είναι να ακολουθήσει κάποιος αυτή τη σύσταση με σκέτο νερό ή με τη γεύση που του αρέσει.

Γ. Έρευνες παρουσιάζουν ότι ορισμένα φυτοχημικά συστατικά στη φλούδα του λεμονιού είναι τα ίδια που συμμετέχουν σε ενζυμικα συστήματα στη β-οξείδωση των λιπαρών οξέων στα μιτοχόνδρια, παράγοντας με αυτό τον τρόπο ενέργεια. Ωστόσο, αυτό, σε σχέση με το ότι ο χυμός λεμονιού βοηθάει στη διάσπαση λίπους και αδυνατίζει, απέχει παρασάγγας.

Δ. Διουρητική δράση. Το νερό, γενικότερα, προκαλεί διούρηση. Μάλιστα, σε αυτό φαίνεται ότι το κάλιο έχει ακόμα πιο ενεργό ρόλο. Μολαταύτα, αξίζει να σημειωθεί ότι αυτό ισχύει για όλα τα φρούτα και τα λαχανικά.

Ε. Αυξάνει το μεταβολισμό. Η ανεπαρκής ενυδάτωση προκαλεί, ενδεχομένως, επιβράδυνση του μεταβολικού ρυθμού, αλλά η αναπλήρωση των υγρών με ή χωρίς λεμόνι ή και οπουδήποτε άλλο φρούτο, διορθώνει την κατάσταση.

Έχει αρνητικά η πρόσληψη χυμού από λεμόνι;

Οτιδήποτε είναι πολύ όξινο φαίνεται ότι οδηγεί στην αλλοίωση του σμάλτου το δοντιών και συνεπώς, δημιουργεί μακροπρόθεσμα προβλήματα. Μια καλή σύσταση είναι το μάσημα τσίχλας, όπου η αυξημένη έκκριση σάλιου ουδετεροποιεί το pH στο στόμα.

Επίσης, άτομα με στομαχικά προβλήματα (ευαισθησία, γαστρίτιδα κα) καλό θα ήταν να αποφεύγουν ιδιαίτερα όξινα τρόφιμα και ακόμα περισσότερο, τις πρωινές ώρες.

Συμπερασματικά.

Το λεμόνι, όπως όλα τα φρούτα, είναι ένα πολύτιμο τρόφιμο που έχει και θα πρέπει να έχει περίοπτη θέση στο διαιτολόγιό μας. Η «θεοποίησή» του και η απόδοση σε αυτό μη πραγματικών ιδιοτήτων μπορεί να παρασύρει ορισμένους σε ι υπερκατανάλωση , με αποτέλεσμα να προκληθούν αρνητικές διαστάσεις για την υγεία του οργανισμού μας.

Δρ Αναστάσιος Παπαλαζάρου, MSc, PhD
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Πτυχιούχος και Διδάκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
www.drpapalazarou.gr